PGE VIVE Kielce to jedna z nazw klubu, który zbudował krajową potęgę i w 2016 roku wygrał Ligę Mistrzów. Od Iskry po Industrię Kielce zmieniali się sponsorzy i szyldy, ale trofea pozostawały częścią tej samej historii. Po sezonie 2025/26 kielecka drużyna miała na koncie 21 mistrzostw Polski, a jej największym europejskim sukcesem wciąż pozostawał triumf w Kolonii.
Początki kieleckiego klubu i era Iskry
Historia kieleckiej drużyny zaczęła się w 1965 roku, kiedy powstała sekcja piłki ręcznej Iskry Kielce. Nie oznacza to jednak, że zespół przez wszystkie kolejne dekady występował pod tym szyldem. W 1973 roku Iskra połączyła się z SHL Kielce, tworząc Koronę Kielce. Nazwa Korona towarzyszyła szczypiornistom do 1991 roku, gdy klub wrócił do Iskry.
Pierwszym mocnym sygnałem sportowych ambicji był brąz mistrzostw Polski wywalczony przez Koronę w 1980 roku. Zespół prowadzony przez Edwarda Strząbałę wszedł na krajowe podium, ale na pierwsze mistrzostwo trzeba było poczekać do sezonu 1992/93.
Wtedy Iskra Kielce zdobyła złoto, a rok później obroniła tytuł. Następne mistrzostwa przyszły w sezonach 1995/96, 1997/98 i 1998/99. Przed wejściem marki Vive klub miał więc już pięć ligowych triumfów. Kielecka potęga nie powstała dopiero wraz z nowymi sponsorami. Era Iskry stworzyła jej sportowe fundamenty i przyzwyczaiła kibiców do walki o najwyższe cele.
Jak zmieniały się nazwy drużyny od Vive do PGE VIVE
Marka Vive pojawiła się w nazwie zespołu w 2002 roku. Kolejne zmiany wiązały się z obecnością sponsorów tytularnych, a nie z powstawaniem nowych drużyn. Chronologia tej części historii wygląda następująco:
| Okres | Nazwa drużyny |
|---|---|
| Od 2002 do 2009 roku | Vive Kielce |
| Od 2009 do 2014 roku | Vive Targi Kielce |
| Od 2014 do 2017 roku | Vive Tauron Kielce |
| Od 31 sierpnia 2017 roku | PGE VIVE Kielce |
Każdy z tych szyldów kojarzy się z innym etapem rozwoju. Vive Kielce zdobyło mistrzostwo Polski w sezonie 2002/03. Vive Targi Kielce dotarło do europejskiego podium, a Vive Tauron Kielce wygrało Ligę Mistrzów. PGE VIVE kontynuowało walkę o krajowe trofea i miejsce w ścisłej europejskiej czołówce.
To rozróżnienie ma znaczenie przy opisywaniu sukcesów. Triumf z 2016 roku należy do historii klubu znanego później jako PGE VIVE, ale został osiągnięty pod nazwą Vive Tauron Kielce.
Dominacja w krajowych rozgrywkach i mistrzostwa Polski
Po zakończeniu sezonu 2025/26 kielecki klub miał 21 tytułów mistrza Polski. Największą przewagę zbudował w drugiej dekadzie XXI wieku, kiedy przez dwanaście kolejnych sezonów nie oddał ligowego złota.
Mistrzowskie sezony układają się w kilka wyraźnych etapów:
- Era Iskry: 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1997/98 i 1998/99.
- Pierwsze tytuły pod nazwami Vive: 2002/03, 2008/09 i 2009/10.
- Seria dwunastu mistrzostw: wszystkie sezony od 2011/12 do 2022/23.
- Powrót na szczyt: sezon 2025/26.
Ostatni z tych tytułów Industria Kielce przypieczętowała 31 maja 2026 roku. W drugim spotkaniu finałowym pokonała ORLEN Wisłę Płock 36:27 i wygrała całą rywalizację 2:0. Był to powrót po dwóch sezonach bez mistrzostwa.
Ligową dominację uzupełniał Puchar Polski. Przed edycją 2025/26 klub miał 18 takich trofeów, a szczególnie mocnym okresem była seria jedenastu kolejnych zwycięstw w rozgrywkach pucharowych. Kielczanie potrafili więc utrzymywać przewagę zarówno w walce o mistrzostwo, jak i w meczach decydujących o drugim najważniejszym krajowym trofeum.
Vive Kielce w Lidze Mistrzów
Krajowe złoto dawało Kielcom wejście do europejskiej rywalizacji, ale dopiero regularne występy w Final Four pokazały, że drużyna może pokonywać największe kluby kontynentu. Pierwszym wielkim osiągnięciem było trzecie miejsce w sezonie 2012/13. Dwa lata później zespół ponownie stanął na podium.
Oba turnieje finałowe miały podobny układ: porażka z Barceloną w półfinale i zwycięstwo nad THW Kiel w meczu o trzecie miejsce. Kielczanie byli już blisko szczytu, lecz wciąż brakowało wygranego półfinału i skutecznego ataku na trofeum.
Przełom nastąpił w sezonie 2015/16. Późniejsze finały w 2022 i 2023 roku potwierdziły, że zwycięstwo nie było jednorazowym wyskokiem, tylko częścią dłuższej obecności klubu w europejskiej elicie.
Droga do triumfu w 2016 roku
Decydujący etap sezonu 2015/16 rozegrał się podczas Final Four w Kolonii. Vive Tauron Kielce prowadzone przez Talanta Dujshebaeva najpierw pokonało Paris Saint-Germain 28:26. Zwycięstwo nad francuskim zespołem otworzyło drogę do finału z MVM Veszprém.
29 maja 2016 roku Kielce znalazły się w sytuacji, z której trudno było oczekiwać powrotu. Na 14 minut przed końcem przegrywały 19:28. Dziewięć bramek straty oznaczało konieczność niemal bezbłędnej pogoni przy jednoczesnym zatrzymaniu węgierskiej drużyny.
Wtedy kolejne ważne interwencje zaczął notować Sławomir Szmal. Uroš Zorman zmniejszył różnicę do jednej bramki, a Karol Bielecki doprowadził do remisu 28:28. Veszprém odzyskało prowadzenie, lecz Krzysztof Lijewski trafił w ostatnich sekundach regulaminowego czasu. Wynik 29:29 oznaczał dogrywkę.
Ostatecznie rozstrzygnięcie przyniosły rzuty karne. Szmal i Marin Šego obronili po jednej próbie rywali, a decydujący rzut wykorzystał Julen Aguinagalde. Końcowy wynik, uwzględniający serię karnych, wyniósł 39:38 dla Kielc.
Kielce po raz pierwszy wygrały Ligę Mistrzów, dokonując tego po odrobieniu dziewięciobramkowej straty. Zespół Dujshebaeva połączył skuteczność bramkarzy, doświadczenie rozgrywających i odporność w momentach, w których każdy błąd mógł zakończyć walkę o trofeum.
Kolejne sukcesy na europejskich parkietach
W sezonie 2018/19 PGE VIVE Kielce ponownie awansowało do Final Four. Tym razem zakończyło turniej na czwartym miejscu, po porażkach z Telekomem Veszprém 30:33 i Barceloną 35:40.
Jeszcze bliżej powtórzenia triumfu było w dwóch kolejnych finałach:
| Sezon | Rywal w finale | Rozstrzygnięcie |
|---|---|---|
| 2021/22 | Barça | Porażka 35:37 po rzutach karnych |
| 2022/23 | SC Magdeburg | Porażka 29:30 po dogrywce |
W 2023 roku Barlinek Industria Kielce dotarła do finału po półfinałowym zwycięstwie nad Paris Saint-Germain 25:24. W decydującym meczu ponownie zabrakło niewiele, ale trofeum zdobył Magdeburg.
Drugie miejsca nie dorównały zwycięstwu z 2016 roku, jednak miały dużą sportową wagę. Dwa finały z rzędu pokazały, że Kielce nadal potrafiły walczyć o najważniejszy klubowy puchar w Europie, mimo zmian nazwy i składu.
Trenerzy, którzy kształtowali historię kieleckiej drużyny
Edward Strząbała łączy początki krajowych sukcesów z pierwszymi mistrzostwami. Pod jego wodzą Korona zdobyła brąz w 1980 roku, a Iskra sięgnęła po złoto w 1993 i 1994 roku. To on prowadził zespół w momentach, gdy Kielce najpierw wchodziły na podium, a później przejmowały ligowy prymat.
Giennadij Kamielin pracował z drużyną od 1995 do 1998 roku oraz od 1999 do 2001 roku. Jego kadencje należały do mocnego okresu Iskry, która utrzymywała się w krajowej czołówce. W pierwszym z tych okresów zdobyła mistrzostwa w sezonach 1995/96 i 1997/98.
Bogdan Wenta prowadził Vive od 2008 do 2014 roku. Zdobył cztery mistrzostwa Polski, pięć Pucharów Polski i brąz Ligi Mistrzów w sezonie 2012/13. Za jego kadencji krajowa dominacja zaczęła przekładać się na wyniki w najważniejszych europejskich rozgrywkach.
Talant Dujshebaev poprowadził Kielce do zwycięstwa w Lidze Mistrzów w 2016 roku. Triumf w Kolonii uczynił go drugim trenerem w historii, który wygrał te rozgrywki z dwoma różnymi klubami.
Kolejny mistrzowski rozdział zapisał Krzysztof Lijewski. W 2026 roku poprowadził Industrię do 21. tytułu mistrza Polski, wracając na krajowy szczyt już w roli szkoleniowca.
Gwiazdy i kluczowi zawodnicy w historii klubu
Największe europejskie sukcesy Kielc miały wielu autorów. Szczególnie wyraźnie pokazują to występy zawodników, którzy najpierw zdobywali medal Ligi Mistrzów, a później wywalczyli jej główne trofeum.
- Sławomir Szmal zanotował 14 obron w wygranym 28:26 meczu z THW Kiel o trzecie miejsce w 2015 roku. Rok później jego interwencje pomogły rozpocząć finałową pogoń za Veszprém.
- Karol Bielecki zdobył dziewięć bramek w spotkaniu o brąz w 2015 roku. W finale 2016 jego trafienie na 28:28 domknęło odrabianie dziewięciobramkowej straty.
- Krzysztof Lijewski uratował szansę na trofeum rzutem dającym dogrywkę w finale 2016. Później połączył historię mistrzowskiej drużyny z pracą trenerską.
- Uroš Zorman wnosił doświadczenie w prowadzeniu ataku. Triumf z Kielcami był jego czwartym zwycięstwem w Lidze Mistrzów.
- Julen Aguinagalde wykorzystał decydujący rzut karny w finale z Veszprém, kończąc walkę o europejski puchar.
- Marin Šego dołożył obronę w finałowej serii karnych, pokazując znaczenie drugiego bramkarza w meczu o najwyższą stawkę.
- Tobias Reichmann był ważną postacią mistrzowskiego zespołu, a w 2016 roku zdobył swój trzeci tytuł w Lidze Mistrzów.
Siła tej drużyny nie sprowadzała się do jednego lidera. Polski trzon zespołu współpracował z zagranicznymi zawodnikami mającymi doświadczenie w wygrywaniu największych spotkań. W finale 2016 każdy z tych elementów znalazł konkretne zastosowanie.
Od PGE VIVE do Industrii Kielce
Zmiana z PGE VIVE na Industrię nie nastąpiła bezpośrednio. Po okresie PGE VIVE drużyna występowała jako Łomża Vive Kielce. Następnie, 27 czerwca 2022 roku, przyjęła nazwę Łomża Industria Kielce, związaną z wejściem Świętokrzyskiej Grupy Przemysłowej Industria jako sponsora tytularnego.
Był to koniec dwudziestoletniej obecności marki Vive w nazwie zespołu. Kolejnymi szyldami były Barlinek Industria Kielce, pod którym drużyna dotarła do finału Ligi Mistrzów w sezonie 2022/23, oraz Industria Kielce, używana w sezonie 2023/24.
Zmieniała się identyfikacja sponsorska, nie sportowa historia. Mistrzostwa Iskry, europejskie podium Vive Targi, triumf Vive Tauron i późniejsze finały pozostały dorobkiem tego samego kieleckiego klubu. Industria Kielce kontynuuje tę historię, a nie rozpoczyna ją od nowa.
